على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3278

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مزبلة ( mazbalat ) ( mazbolat ) ا . ع . سرگين جاى . ج : مزابل . مزبله ( mazbele ) ا . پ . مأخوذ از تازى - زبيل‌دان و آن جايى كه از خانه و يا كوچه كه در آن زبيل . خاكروبه و خاشاك ريزند و پنه و شلته و شوله و شويله و كلجان و فرناك و خلاجاى نيز گويند . مزبور ( mazbur ) ص ع . نبشته . مزبور ( mazbur ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نبشته شده و در پيش ذكر شده و مذكور و در پيش گفته شده . مزبورة ( mazburat ) ص . ع . بئر مزبورة : چاه بسنك برآورده . مزبوق ( mazbuq ) و مزبوقة ( mazbuqat ) ص . ع . بركنده شده : لحية مزبوقة : ريش بركنده شده . مزة ( mazzat ) ا . ع . مى خوشمزه . و يك بار مكيدن . الحديث : لا تحرم المزة و لا المزتان يعنى فى الرضاع . مزة ( mezzat ) ا . ع . نام دهى در دمشق . مزة ( mozzat ) ا . ع . مى ترشى كه ترشى آن نامطبوع باشد . مزج ( mazj ) م . ع . مزج الشئ بالشئ مزجا ( از باب نصر ) : آميخت اين چيز را به آن چيز . و مزج فلانا : برافژوليد فلان را . مزج ( mezj ) و ( mazj ) ا . ع . عسل و انگبين . و بادام تلخ . مزج ( mezajj ) ا . ع . نيزهء خرد و كوتاه . مزج ( mozajj ) ص . ع . رمح مزج : نيزهء با پيكان . مزجاة ( mozj t ) ص . ع مؤنث مزجى يعنى چيز اندك و بيقدر . يق : بضاعة مزجاة . مزجال ( mezj l ) ا . ع . تيرى كه پيكان و پر به روى نهاده باشند . مزجرة ( mazjarat ) ا . ع . مترس و شكلى كه در كشت‌زار سازند براى دفع جانوران زيانگار . مزجل ( mezjal ) ا . ع . سر نيزه و نيزهء كوتاه . مزجوج ( mazjuj ) ا . ع . دول بزرگى كه گرد ساخته نشده باشد و لبهاى آن را بهم دوخته باشند . مزجور ( mazjar ) ص . ع . زجر شده و رانده شده . مزجى ( mozj ) ص . ع . هر چيز اندك و بيقدر . مزجى ( mozajj ) ص . ع . كشتى بشتاب رانده شده . مزجى ( mozajji ) ص . ع . رجل مزج : مردى كه خويشتن را بگروهى چسباند كه از ايشان نبود . مزح ( mazh ) ا . ع . خوشه . و سنبل الطيب و سنبل هندى . مزح ( mazh ) م . ع . مزح مزحا و مزاحا . ر . مزاح . مزحاف ( mezh f ) ص . ع . بعير مزحاف : شترى كه عادت وى سپل كشان رفتن باشد . مزحزح ( mozahzah ) ص . ع . دور كرده شده . مزحزح ( mozahzeh ) ص . ع . دوركننده . مزحف ( mazhaf ) ا . ع . جاى غيژيدن مار . و جاى افتادن قطرهء باران . ج : مزاحف . مزحف ( mozhef ) ص . ع . بعير مزحف : شتر مانده شده . و رجل مزحف : مرد خداوند شتر مانده شده . مزحل ( mazhal ) ا . ع . مقصد و جائى كه چون از جائى دور شوند به آنجا روند . و گاه مصدر مىباشد . يق : ان الى عنك لمزحلا اى منتدحا يعنى از براى من در نزد تو وسعت و فراخى مىباشد . مزحم ( mezham ) ص . ع . رجل مزحم : مردى كه مردمان در نزد وى بسيار انبوهى مىكنند و يا سخت انبوهى مىنمايند . مزحور ( mazhur ) ص . ع . مرد سخت بخيل و زفت . و كسى كه گرفتار بيمارى زحير باشد . و آنكه شكايت از زحير كند . مزخة ( mazaxxat ) ا . ع . فرج زن . مزخة ( mazaxxat ) و ( mezaxxat ) ا . ع . زن . مزخرف ( mozaxraf ) ص . ع . آراسته ظاهر . مزخرف ( mozaxraf ) ا - ص . پ . ماخوذ از تازى - دروغى كه مانند راست آراسته كرده باشند . و سخن بىاصل و بيمعنى و لا طائل و راست‌نما . و مرد مزخرف : مرد حيله‌باز . و مزخرف گفتن : دروغ گفتن و سخن بىاصل و بيمعنى و لا طائل گفتن . مزخرف ( mozaxref ) ص . ع . آراسته‌كننده . مزخرفات ( mozaxraf ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دروغها و سخنهاى بىاصل و لا طايل . مزخف ( mozxef ) و ( mezxaf ) ص . ع . مرد متكبر . مزخلب ( mozaxleb ) ا . ع . مرد استهزاكنندهء بمردم . مزد ( mazd ) ا . ع . نوعى از گائيدن . و سرما يق : ما راينا مزدا فى هذا العام